Wat is Asjoeraa?
Asjoeraa is de tiende dag van Moeharram, de eerste maand van de islamitische kalender. Het woord gaat terug op het Arabische asjara, tien. De dag heeft binnen de soennitische traditie een vaste plaats vanwege het vasten dat eraan verbonden is, en die plaats berust op heldere overleveringen van de Profeet ﷺ.
De oorsprong van het vasten
Ibn Abbas (ra) verhaalt dat de Profeet ﷺ bij zijn aankomst in Medina de joden op Asjoeraa zag vasten. Op zijn vraag waarom, antwoordden zij dat het de dag was waarop Allah Moesa en zijn volk redde van Firaun, en dat Moesa uit dankbaarheid vastte. De Profeet ﷺ zei: “Wij hebben meer recht op Moesa dan jullie.” Hij vastte die dag en gebood het vasten ervan (Boechari en Moeslim).
Voordat Ramadan verplicht werd, gold het vasten van Asjoeraa als een nadrukkelijke verplichting. Aisha (ra) verhaalt dat de stam Qoeraisj Asjoeraa al vastte in de tijd vóór de islam, dat de Profeet ﷺ het vastte en het gebood, en dat hij na de verplichtstelling van Ramadan zei dat wie wilde het mocht vasten en wie wilde het mocht laten (Boechari en Moeslim). Daarmee verschoof de status van verplicht naar aanbevolen.
Het oordeel: een bevestigde soennah
De vier soennitische wetsscholen zijn het erover eens dat het vasten van Asjoeraa aanbevolen is (moestahabb). De verdienste is groot. Aboe Qatada (ra) verhaalt dat de Profeet ﷺ over het vasten van Asjoeraa zei: “Ik hoop bij Allah dat het de zonden van het voorgaande jaar uitwist” (Moeslim). Het gaat hierbij om de kleine zonden; de grote zonden vereisen oprecht berouw.
Tasoeaa: de negende erbij
In het laatste jaar van zijn leven gaf de Profeet ﷺ aan dat hij ook de negende wilde gaan vasten. Ibn Abbas (ra) verhaalt zijn woorden: “Als ik volgend jaar nog leef, zal ik de negende vasten” (Moeslim). Hij overleed voordat dat jaar aanbrak. De geleerden leiden hieruit af dat het aanbevolen is de negende dag (Tasoeaa) met de tiende mee te vasten, om bewust af te wijken van de praktijk van de Lieden van het Boek.
De vier wetsscholen komen samen op één lijn: vast bij voorkeur de negende en de tiende. Wie alleen de tiende vast, behaalt nog steeds de beloning van de dag.
Wat Asjoeraa niet is in de soennitische traditie
Op de tiende van Moeharram in het jaar 61 na de hidjra werd Hoessein ibn Ali (ra), de kleinzoon van de Profeet ﷺ, gedood bij Karbala. Soennieten erkennen dit als een diepe tragedie en eren de positie van Hoessein. Zij maken van Asjoeraa echter geen dag van rouwrituelen, zelfkastijding of klaagceremonies. De dag bleef in de soennitische praktijk wat de Profeet ﷺ ervan maakte: een dag van vasten en dankbaarheid.
Rond Asjoeraa circuleren daarnaast veel verhalen die de dag een extra lading geven, zoals het aanvaarden van het berouw van Adam, het landen van de ark van Noeh of de redding van Joenoes. Deze berusten op zwakke of verzonnen overleveringen. De authentieke grond voor de dag is uitsluitend de redding van Moesa. Ook de bekende overlevering over ruimhartig besteden aan het gezin op Asjoeraa is door veel geleerden als zwak beoordeeld en wordt niet als zelfstandig bewijs gebruikt.
Praktisch
Vast dit jaar de negende en de tiende van Moeharram. Kun je maar één dag vasten, kies dan de tiende, en weet dat de beloning in stand blijft. Maak van de dag geen feest met vaste gebruiken die geen grond hebben in de soennah, en evenmin een dag van rouw. Houd de bedoeling zuiver: dankbaarheid tegenover Allah, in navolging van de Profeet ﷺ en de profeten vóór hem.
Was dit antwoord nuttig voor je?
Dit antwoord is algemeen van aard en vervangt geen persoonlijk advies. Twijfel je over jouw situatie? Stel je eigen vraag →