In naam van Allah, de Meest Barmhartige, de Meest Genadevolle. Alle lof zij Allah en vrede en zegeningen over Zijn Boodschapper, diens familie en metgezellen.
De vraag gaat over het dragen, kopen of verkopen van schoenen of kleding die (gedeeltelijk) gemaakt zijn van varkensleer. In de klassieke fiqh wordt dit onderwerp behandeld onder de vraag of een huid door looiing (dabbāgh) rein (tāhir) wordt en gebruikt mag worden.
- De consensus van de meerderheid:
De Hanafische jurist al‑Marġīnānī vermeldt in zijn gezaghebbende boek al‑Hidāya dat elke gelooide huid rein wordt en dat men erin mag bidden en ermee mag wudū’ verrichten, “behalve het huid van het varken en van de mens”. Al‑Zaylaʿī legt uit dat de uitsluiting van het varken komt doordat het varken in de Koran wordt beschreven als “onrein” en zijn gehele lichaam intrinsiek onzuiver is.
In de Mālikī‑school stelt al‑Kharšī in zijn Sharḥ Mukhtaṣar Khālid dat volgens het bekende standpunt van Imām Mālik het huid van zowel dode als levende dieren onrein blijft, zelfs na looiing; men mag zo’n huid niet verkopen en er niet in bidden. Hij maakt hierop één uitzondering voor gelooide huiden van dieren die halal zijn om te eten wanneer deze voor droge zaken worden gebruikt, maar hij zegt uitdrukkelijk dat deze uitzondering niet geldt voor varkensleer: “voor het varken is er geen dispensatie, noch voor droge noch voor natte gebruiken”.
De Shāfiʿī‑geleerde al‑Khaṭīb al‑Sharbinī schrijft in zijn Sharḥ Abī Shujāʿ dat alle gelooide huiden uiterlijk en innerlijk rein worden, “behalve het huid van de hond en het varken; looiing maakt deze in geen geval rein”.
In de Ḥanbalī‑fiqh vermeldt Ibn Qudāma dat het overheersende standpunt is dat de huid van een dode onrein blijft, ook na looiing. Slechts voor dieren die in levenstoestand rein waren, bestaat een minderheidsmening dat hun huid door looiing rein wordt; de huid van hond of varken blijft echter onrein. - Minderheidsopvattingen:
Een handvol geleerden heeft een ruimere mening. De Ẓāhirī‑geleerde Dawūd en Ibn Ḥazm, evenals Abū Yūsuf (leerling van Abū Ḥanīfa), Sahnūn en Ibn ʿAbd al‑Ḥakam (uit de Mālikī‑school) en de 18e‑eeuwse geleerde ash‑Shawkānī, zijn van mening dat looiing elke huid zuivert, ook die van varkens en honden. Zij baseren zich op de algemene strekking van de overlevering waarin de Profeet ﷺ zegt: “Wanneer een huid gelooid wordt, is zij rein”. Volgens hen mag het gelooide varkensleer daarom worden gebruikt voor bijvoorbeeld schoenen of mantels.
Sommige geleerden die het varkensleer als onrein blijven beschouwen, laten toe dat men het gebruikt voor droge zaken zoals graanopslag of als schoeisel, op voorwaarde dat het niet nat wordt. Dit is een gerapporteerde mening binnen de Ḥanbalī‑school. - Samenvatting van de bronnen:
De klassieke Hanafische tekst Nuṣb al‑Rayā citeert het standpunt dat alle gelooide huiden puur zijn behalve die van varkens en mensen. In de Mālikī‑bron Sharḥ Mukhtaṣar Khālid wordt benadrukt dat looiing het varkensleer niet zuivert. De Shāfiʿī‑werken Sharḥ Abī Shujāʿ en Nīl al‑Awtār van ash‑Shawkānī, en de Ḥanbalī‑bron al‑Mughnī bevestigen deze meerderheid. Ibn Ḥazm staat aan de andere kant van het spectrum; in zijn al‑Muḥallā verklaart hij dat elke gelooide huid rein is en verkocht en gebruikt mag worden. - Oordeel (fatwa):
Het dragen of verkopen van schoenen en andere kledingstukken gemaakt van varkensleer blijft twijfelachtig volgens de islamitische wetgeving. De overgrote meerderheid van de rechtscholen beschouwt het varkensleer als intrinsiek onzuiver en niet te reinigen door looiing. Zij verklaren dat men dergelijke goederen niet mag verkopen of gebruiken voor aanbidding of dagelijks gebruik. Slechts een klein aantal geleerden staat gebruik van gelooid varkensleer toe, gebaseerd op hun begrip van de hadith; dit is geen dominante opinie.
Conclusie:
Wie zijn geloofspraktijk wil baseren op het veiligste en meest gangbare standpunt doet er goed aan varkensleer te vermijden, zowel in handel als gebruik. Hoewel er een minderheidsmening bestaat die het gebruik toestaat na looiing, blijft de meerderheid van de klassieke geleerden van oordeel dat varkensleer intrinsiek onzuiver is en niet geschikt voor schoenen of kleding. Allah weet het beste.
Was dit antwoord nuttig voor je?
Dit antwoord is algemeen van aard en vervangt geen persoonlijk advies. Twijfel je over jouw situatie? Stel je eigen vraag →