Antwoord (Mālikī-madhhab): In de islam is het vasten verplicht voor wie daartoe lichamelijk in staat is. Wanneer vasten echter leidt tot daadwerkelijke schade of een sterk medisch risico, vervalt de verplichting.
Bewijs uit de Qur’ān
Allah تعالى zegt:
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ… فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ مَرِيضًا أَوْ عَلَىٰ سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِنْ أَيَّامٍ أُخَرَ
(البقرة 183-184)
“Wie van jullie ziek is of op reis, dan (vast hij) een gelijk aantal andere dagen.”
En:
يُرِيدُ اللَّهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَلَا يُرِيدُ بِكُمُ الْعُسْرَ
(البقرة 185)
“Allah wil voor jullie gemak en wil voor jullie geen moeilijkheid.”
En:
وَلَا تُلْقُوا بِأَيْدِيكُمْ إِلَى التَّهْلُكَةِ
(البقرة 195)
“En werp jezelf niet met eigen handen in de vernietiging.”
En:
وَلَا تَقْتُلُوا أَنْفُسَكُمْ ۚ إِنَّ اللَّهَ كَانَ بِكُمْ رَحِيمًا
(النساء 29)
“En doodt uzelf niet. Voorwaar, Allah is barmhartig voor jullie.”
Deze verzen tonen dat ziekte een geldige reden is om niet te vasten en dat het veroorzaken van schade aan jezelf niet is toegestaan.
De Profeet ﷺ zei:
“لا ضرر ولا ضرار”
“Er mag geen schade zijn en geen schade worden toegebracht.”(Mālik, al-Muwaṭṭa’)
En hij ﷺ zei:
“إنَّ لِجَسَدِكَ عَلَيْكَ حَقًّا”
“Voorwaar, jouw lichaam heeft recht op jou.”(al-Bukhārī)
Dit zijn kernprincipes binnen de Mālikī-fiqh: schade mag niet worden veroorzaakt, ook niet door een daad van aanbidding.
Na een maagverkleining:
– kan regelmatige vochtinname medisch noodzakelijk zijn,
– treedt uitdroging sneller op,
– kunnen voedingstekorten ontstaan.
Als iemand dagelijks al moeite heeft om voldoende water en voedsel binnen te krijgen en vasten dit risico vergroot of schadelijk maakt, dan valt deze persoon onder marad (ziekte) in de Mālikī-rechtsschool.
In dat geval:
– hoef je niet te vasten,
– kan het zelfs verboden zijn om te vasten als het schadelijk is,
– en er is geen fidya verschuldigd, zolang er sprake is van daadwerkelijke medische onmacht.
– De gemiste dagen dienen we later ingehaald te worden.
Het is verstandig dit te bespreken met een arts, bij voorkeur een moslimarts, die jouw medische situatie zorgvuldig kan beoordelen.
Wa Allahu a‘lam.
Was dit antwoord nuttig voor je?
Dit antwoord is algemeen van aard en vervangt geen persoonlijk advies. Twijfel je over jouw situatie? Stel je eigen vraag →